
What Does Painting Do to Us?
The Second Term of the Painting and Art Workshop In the first term of our workshop, Painting and the Psyche, we tried to look at art, and more specifically at the medium of painting, from a new perspective across different historical periods and artistic styles. Our focus was on the relationship between the subject and the work of art, and we used the question “What does painting do to us?” as the starting point for our interpretations. In the second term, we aim to explore the relationship between the subject and the work of art in greater depth and from a different perspective. For this reason, we have given this term the title: “Image, Wound, and Body: From Dream-Work to Mourning and the Collapse of the Subject.” In this term, we will focus our psychoanalytic lens on what escapes representation and interpretation: where form becomes anxious, the body crosses its own boundaries, the image returns to memory, loss settles into matter, and the subject no longer has the unity and stability we expect it to have. We will explore the anxiety and uncertainty of looking through Cézanne. Through the works of Van Gogh, Munch, and Ensor, we will examine form as an expression of psychological wounds, anxiety, and the inner struggles of the subject. With Matisse and Picasso, we will explore tension through different forms. Together, we will interpret portraiture and the representation of the body in the paintings of Bacon, Picasso, Giacometti, and Lucian Freud, where the body appears fragmented, distorted, disintegrated, and in decline. We will turn to Anselm Kiefer and Gerhard Richter to explore history and mourning for what has been lost but continues to live on within us and in our history. We will also look at the works of Gaston and, through the anxiety, shame, and violence found in his work, move towards the worlds of Rothko, Agnes Martin, and Cy Twombly. There, we will pause in a world that invites us into an unsettling silence and stillness, and experience the fluid, silent presence of loss as it emerges—something that remains absent when the external world is represented.

نقاشی با ما چه میکند؟ (دورهٔ دوم کارگاه نقاشی و هنر)
نقاشی با ما چه میکند؟ (دورهٔ دوم کارگاه نقاشی و هنر) در دورهٔ اول کارگاه «نقاشی و روان» سعی کردیم از زاویهای تازه به هنر و بهطور خاص مدیوم نقاشی در دورههای تاریخی و سبکیِ متفاوت نگاه کنیم؛ تمرکز ما بر نسبت سوژه و اثر هنری بود و سوال «نقاشی با ما چه میکند؟» را مبنای تفسیر خود قرار دادیم؛ اما در کارگاه دوم سعی داریم به شکل عمیقتر و از زاویهای متفاوت به رابطهٔ سوژه و اثر هنری بپردازیم. از همین رو، ترم دوم را با این عنوان صورتبندی کردیم: «تصویر، زخم و بدن؛ از کار رؤیا تا سوگواری و فروپاشی سوژه». در ترم دوم لنز تفسیر روانکاونهٔ خود را در جایی متمرکز خواهیم کرد که از بازنمایی و تفسیر میگریزد: جایی که فرم دچار اضطراب میشود، بدن از مرز خود عبور میکند، تصویر به خاطرهای بازمیگردد، فقدان در ماده رسوب میکند و سوژه دیگر وحدت و ثباتی را که از او انتظار داریم را ندارد. در ترم دوم قرار است اضطراب و تردید در دیدن را با سزان تجربه کنیم و از خلال آثار ونگوگ و مونک و انسور فرم را بهمثابهٔ بروزی از زخمهای روان و اضطراب و دشواریهای روانی سوژه ببینیم. با ماتیس و پیکاسو تنش را در فرمهای متفاوت درک کنیم. قرار است نقاشی پرتره و بازنمایی بدن در نقاشیهای بیکن، پیکاسو و جاکومتی و لوسین فروید که به شکلی شکسته، دفرمه، متلاشی و روبهزوال بروز و ظهور پیدا میکند را با هم تفسیر کنیم. با کیفر و ریشتر همراه میشویم تا به تاریخ و سوگواری برای آنچه که از دسترفته اما هنوز در ما، در تاریخ ما امتداد دارد بپردازیم. قرار است آثار گاستون را ببینیم و از اضطراب و شرم و خشونت که در آثارش است به جهان روتکو، مارتین و تومبلی برویم تا در جهانی که ما را به سکوت و سکونِ اضطرابآوری دعوت میکند کمی مکث کنیم، و آشکارشدگی حضور سیال و ساکتِ فقدان که در بازنمایی جهان بیرونی غایب میماند را تجربه کنیم. اگر تمایل دارید در این درسگفتار همراه ما باشید به آدرس زیر پیام دهید. چهارشنبه ۱۴ اکتبر و جمعه ۱۶ اکتبر شروع جلسات خواهد بود و افرادی که قصد ثبتنام دارند با توجه به شرایط خود میتوانند یکی از این دو روز را برای شرکت در دوره انتخاب کنند. ساعت ۱۹:۳۰ به وقت ایران ساعت ۱۷ به وقت اروپای مرکزی ساعت ۱۲ ظهر به وقت تورنتو کلاس یک هفته در میان خواهد بود.

نقاشی با ما چه میکند؟ (دورۀ اول«کارگاه نقاشی و روان»)
در این دوره قبل از هر چیز یک سوال بنیادی و تازه را جای یک سوال آشنا و حتی کلیشه گذاشتیم ما از سوال «این اثر چه چیزی را نشان میدهد؟» به سوال «نقاشی یا اثر هنری با ما چه میکند؟» گذار کردیم.
این گذار اثر هنری را صرفاً به ابزاری برای بازنمایی جهان تقلیل نمیدهد بلکه نسبت ما به عنوان سوژه و جهان بیرون و اثر هنری را برجسته میکند. ما از سوژهٔ دورهٔ روشنگری دکارتی که فلسفهٔ دیدن و زیباییشناسیاش متاثر از تصوری منظم، یکدست و متحد از جهان بیرون بود و پرسپکتیو و بازنمایی وسواسگونهٔ آنچه که واقعیت تصور میشد فهمش از هنر را تعیین میکرد. به سوژهای رسیدیم که رد متزلزل و بازیگوشانهٔ نگاهش به جهان و بازنمایی آن سر از نقاشیهای پل سزان درآورد. جایی که دیگر چگونه بازنمایی جهان مسئله نیست بلکه این خود بازنمایی و دیدن است که در نقاشی و اثر هنری به پرسش کشیده میشود. در اینجا دیگر برای این سوژه و «منی» که میبیند فلسفه دکارت کاری از پیش نمیبرد؛ این روانکاوی و نظریات فروید است که همچون سزان خانمان سوژهٔ روشنگری را در هم میکوبد. از دل نقاشی سزان و جنبشاش، انسان با مختصاتی رادیکال ظهور میکند: سوژهٔ مدرن.
در این دوره ما با این پیشفرض پیش رفتیم که روانکاوی پابهپای هنر با این سوژه همراه میشود و آن را شکل میدهد و تعریف میکند. دیگر فاصلهای امن و مشخص میان سوژه و جهان بیرون وجود ندارد، انسان دیگر آنچیزی نیست که فکر میکند هست. و حالا با مفاهیم پیچیدهای چون ناخودآگاه، رویا، مرحلهٔ آینهای، ژويسانس، ابژهa و… شناسایی میشود.
در این دوره در اکوز تلاش کردیم با لنز روانکاوانهٔ فرویدی لکانی به هنر بعد از رنسانس تا معاصر به مثابهٔ بستری پویا و پیچیده و حتی آنتاگونیستی نگاه کنیم. هنر از این زاویهٔ بررسی، محصور به تاریخِ سبکها و تکنیکها نمیشود بلکه همچون اندیشیدنی برای واکاوی و کلنجار رفتن با سوژه در نظر گرفته میشود. سوژهای که دیگر نمیتواند با اطمینان بر آگاهی خود تکیه کند و این میل اوست که بر او سوار است و شکاف و تعلیق و فقدان را تجربهای گریزناپذیر برای سوژه میکند. در این دوره سعی کردیم در دل این شکاف بمانیم و از خلال آن آثار هنریای که ارجاع به این شکاف و مصائب سوژهٔ دارند را با هم تجربه و تفسیر کنیم.

آموزه های لکان و هنر
این دوره بهعنوان یک سفر تحلیلی به عمق آموزههای لکان و ارتباط آن با هنر طراحی شده است.در این مجموعه جلسات، دکتر حسن مکارمی به بررسی مفاهیم کلیدی روانکاوی لکان و تأثیر آنها بر هنر و خلاقیت میپردازد.با توجه به اهمیت زبان، ناخودآگاه و ساختارهای نمادین در کارهای هنری، این دوره شما را به کشف ابعاد پنهان آثار هنری از منظر روانکاوی لکان دعوت میکند. اهداف دوره: آشنایی با اصول پایهای روانکاوی لکان و مفاهیم کلیدی آن مانند «مراحل آینهای»، «نمادین»، «تخیلی» و «واقعی». تحلیل آثار هنری بزرگ و بررسی چگونگی ارتباط ناخودآگاه هنرمند با آثارش. درک نحوهای که روانکاوی لکان میتواند به ما کمک کند تا آثار هنری را از دیدگاه جدیدی تفسیر کنیم. معرفی شیوههای نوین در تفسیر و نقد آثار هنری با استفاده از مفاهیم روانکاوی. دکتر حسن مکارمیدکتر حسن مکارمی، روانکاو برجسته و استاد دانشگاه، یکی از متخصصان مطرح در زمینه روانکاوی لکان و تحلیل هنری است.ایشان سالها تجربه عملی و نظری در زمینه روانکاوی و هنر دارند و در این دوره، آموزههای پیچیده لکان را به شیوهای قابل فهم و عملی ارائه میدهند.دکتر مکارمی با رویکرد تحلیلی و انتقادی خود بهطور مداوم به بررسی رابطه عمیق بین روانکاوی و هنر پرداختهاند. چرا این دوره را انتخاب کنید؟این دوره فرصتی استثنایی برای افرادی است که بهدنبال درک عمیقتر از روانکاوی لکان و تأثیر آن بر هنر هستند.از هنرمندان تا علاقهمندان به روانکاوی، این دوره به شما کمک میکند تا آثار هنری را نه تنها از منظر زیباییشناسی، بلکه از زاویه روانشناختی و روانکاوانه بررسی کنید. با شرکت در این دوره، شما قادر خواهید بود که به آثار هنری نگاه جدیدی پیدا کرده و ارتباطهای عمیقی میان ناخودآگاه هنرمند و اثر هنری برقرار کنید. سلسله سخنرانی: دکتر حسن مکارمی (روانکاو لکانی، هنرمند و نویسنده)دوره شامل ده جلسه و هر ماه یک جلسهشروع: ۲۳ سپتمبر، ساعت ۶ عصر به وقت فرانسهطول دوره: ده جلسه و هر ماه یک جلسه به صورت آنلاین و شرکت برای عموم آزاد است. دوره آموزشی: آموزههای لکان و هنرمدت زمان: ۱۰ جلسه، هر جلسه ۹۰ دقیقه